Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του TikTok

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι το TikTok παραβιάζει τον Digital Services Act, κρίνοντας ότι βασικά χαρακτηριστικά της πλατφόρμας – όπως το infinite scrolling, το autoplay, οι ειδοποιήσεις και ο αλγόριθμος προτάσεων – ενδέχεται να ενισχύουν εθιστικές συμπεριφορές και να επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική και σωματική υγεία των χρηστών.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ανακοινώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου, βασίζεται σε έρευνα που ξεκίνησε το 2024 και εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο η πλατφόρμα αξιολογεί και μετριάζει τους κινδύνους που δημιουργούν οι μηχανισμοί συνεχούς κατανάλωσης περιεχομένου, ιδιαίτερα για ανηλίκους και ευάλωτες ομάδες.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα, το TikTok «δεν αξιολόγησε επαρκώς» τον αντίκτυπο αυτών των λειτουργιών, ενώ διαπιστώθηκε ότι η πλατφόρμα «ανταμείβει συνεχώς» τους χρήστες smartphones με νέο περιεχόμενο, ενισχύοντας την παρόρμηση για αδιάκοπο scrolling και οδηγώντας σε κατάσταση «αυτόματης πλοήγησης».

Ο Digital Services Act, που τέθηκε σε ισχύ το 2022, στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, στην καλύτερη προστασία ανηλίκων, στη δυνατότητα αμφισβήτησης αποφάσεων συντονισμού και στη μείωση των λεγόμενων dark patterns. Στο πλαίσιο αυτό, οι ρυθμιστικές αρχές θεωρούν ότι τα υπάρχοντα εργαλεία διαχείρισης χρόνου και γονικού ελέγχου του TikTok παρακάμπτονται εύκολα και δεν προσφέρουν ουσιαστική προστασία.

Παράλληλα, το TikTok ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του, εφόσον κριθεί ότι παραβιάζει τον νόμο.

Αν επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει πιο δραστικά μέτρα, όπως:

• Σταδιακή απενεργοποίηση λειτουργιών τύπου infinite scroll
• Προσαρμογές στον αλγόριθμο προτάσεων
• Εισαγωγή υποχρεωτικών διαλειμμάτων χρήσης, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες

Από την πλευρά της, η BYTEDANCE χαρακτήρισε τα προκαταρκτικά συμπεράσματα «ανακριβή και αβάσιμα» και δήλωσε ότι θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο νομικό μέσο για να τα αντικρούσει. Αν και η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει αρκετό χρόνο, η υπόθεση θεωρείται κομβική για το μέλλον του TikTok στην Ευρώπη και ενδέχεται να επηρεάσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας παρόμοιων πλατφορμών παγκοσμίως.