Νορβηγία: Αυστηροί περιορισμοί στη χρήση AI από μαθητές δημοτικού

Η Νορβηγία προχωρά σε μία από τις πιο αυστηρές πολιτικές παγκοσμίως σχετικά με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, απαγορεύοντας ουσιαστικά τη χρήση Παραγωγική AI από μαθητές δημοτικού σχολείου.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η κυβέρνηση της χώρας, από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς στα τέλη Αυγούστου, οι μαθητές ηλικίας 6 έως 13 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν εργαλεία όπως το ChatGPT και άλλες αντίστοιχες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Jonas Gahr Støre, δήλωσε ότι η υπερβολική εξάρτηση από την AI μπορεί να επιτρέπει στα παιδιά να παρακάμπτουν βασικά στάδια της μάθησης και ότι τα σχολεία θα πρέπει να επικεντρώνονται πρωτίστως στην εκμάθηση ανάγνωσης, γραφής και μαθηματικών.

Οι νέοι κανόνες αφορούν τους μαθητές από την πρώτη έως και την έβδομη τάξη του δημοτικού. Για τις μεγαλύτερες ηλικίες η προσέγγιση είναι πιο ευέλικτη. Έφηβοι ηλικίας 14 έως 16 ετών θα μπορούν να χρησιμοποιούν εργαλεία Παραγωγικής AI μόνο υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού, ενώ οι μαθητές άνω των 17 ετών θα έχουν τη δυνατότητα να τα αξιοποιούν αυτόνομα, με έμφαση στη σωστή και υπεύθυνη χρήση τους.

Η απόφαση δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση. Η Νορβηγία έχει ήδη υιοθετήσει περιοριστική στάση απέναντι στην τεχνολογία στις σχολικές αίθουσες. Το 2024 απαγόρευσε τη χρήση smartphones στα σχολεία, ένα μέτρο που σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης είχε θετικά αποτελέσματα. Οι αρχές αναφέρουν ότι καταγράφηκε μείωση περιστατικών εκφοβισμού, βελτίωση των σχολικών επιδόσεων και αισθητή μείωση των επισκέψεων μαθητών σε ψυχολόγους για θέματα ψυχικής υγείας, με τα οφέλη να εμφανίζονται ακόμη πιο έντονα στα κορίτσια.

Παράλληλα, η χώρα εξετάζει και νέα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να καταθέσει εντός του έτους νομοσχέδιο που θα απαγορεύει τη χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 16 ετών, ακολουθώντας αντίστοιχη κατεύθυνση με την Αυστραλία.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για την πρόσβαση των ανηλίκων σε υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης επεκτείνεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο αμερικανικό Κογκρέσο εξετάζεται το νομοσχέδιο GUARD Act, το οποίο θα υποχρεώνει τις εταιρείες AI να εφαρμόζουν μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και να περιορίζουν την πρόσβαση ανηλίκων σε συγκεκριμένες κατηγορίες chatbot.

Ωστόσο, η πιο πρόσφατη εκδοχή του νομοσχεδίου περιορίζει το πεδίο εφαρμογής του μόνο στους λεγόμενους «AI companions», αφήνοντας ενδεχομένως εκτός υπηρεσίες όπως το ChatGPT, το Gemini και το Copilot. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, με επικριτές να υποστηρίζουν ότι η νέα διατύπωση δημιουργεί «παραθυράκια» που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε εταιρείες να εξαιρέσουν τα προϊόντα τους από τους περιορισμούς.